Guzek Darwina to cecha wrodzona, która powstaje w życiu płodowym. Nie powoduje żadnych problemów ze słuchem czy innych komplikacji zdrowotnych. Wręcz przeciwnie, spekuluje się, że może poprawiać zakres słyszanych dźwięków (o czym przeczytasz w dalszej części artykułu). Dowiedz się, gdzie jest, jak często występuje i co oznacza oraz jak wygląda dziedziczenie. Sprawdź, co można z nim zrobić. Zapraszamy do lektury.
Gdzie jest guzek Darwina?
Guzek Darwina na uchu to zgrubienie na zewnętrznym jego obrąbku, które występuje u niektórych ludzi. Jest mały lub spiczasty i składa się głównie ze skóry oraz chrząstki.
Guzek Darwina - funkcja
To cecha atawistyczna, która kiedyś miała swoje zastosowanie, a obecnie przestała być niezbędna do życia. Gdy spojrzysz na uszy innych naczelnych, zobaczysz, że guzek Darwina jest znacznie bardziej wyrazisty. Spekuluje się, że pomaga on małpom lepiej zbierać dźwięk do kanału usznego niż gładko zakończone ucho.
Niestety większość z nas utraciła tę cechę. Jednakże ludzkie ucho jest niezwykle wrażliwe i zaadaptowało się do wyłapywania różnych dźwięków. Innych od tych, których muszą nasłuchiwać małpy. Życie towarzyskie toczy się wokół szczegółowych rozmów czy złożonej muzyki. Ludzkie ucho działa w tym zakresie o wiele lepiej od uszu małp, nawet jeśli ich uszy obejmują większy zakres dźwięków.
W związku z tym ludzie nie potrzebują już guzka Darwina. Jednak nie istniał ewolucyjny powód, by go stracić (to znaczy, nie zmniejsza on szans na przetrwanie), więc wciąż występuje u niektórych ludzi. Obecnie guzek Darwina jest jedną z cech, która sprawia, że tak bardzo się od siebie różnimy.
Guzek Darwina - kto go odkrył?
Odkrycie guzka Darwina przypisuje się teoretykowi ewolucyjnemu Charlesowi Darwinowi (stąd nazwa). Jednakże został on opisany po raz pierwszy przez angielskiego rzeźbiarza i poetę Thomasa Woolnera. To on wysnuł teorię, że guzek Darwina jest cechą atawistyczną. Rzeźba Woolnera o nazwie “Puck” przedstawia postać ze szpiczastymi uszami, co przykuło uwagę Darwina.
W liście Darwina do Woolnera z 1869 roku naukowiec podziękował rzeźbiarzowi za przysłanie mu rysunku figury. Określił ją mianem “czubka Woolnerowskiego”. Z czasem jednak przyjęła się nazwa “guzek Darwina”. Stało się tak, ponieważ Darwin opisał go w swojej książce “The Descent of Man”.
Guzek Darwina - jak często występuje?
Według badań pojawia się u:
- 10,5% Hiszpanów,
- 40% Hindusów,
- 58% Szwedzkich dzieci w wieku szkolnym.
Brak jest badań na temat guzka Darwina w polskiej populacji.
Guzek Darwina - dziedziczenie
Wpierw małe przypomnienie z genetyki. Odziedziczyłeś po każdym rodzicu po jednej kopii danego genu, zwanych allelami. Na przykład ktoś otrzymał jeden allel brązowych oczu od matki i jeden allel niebieskich oczu od ojca.
Allele dzieli się na dominujące i recesywne. Dominujące allele, jak sama nazwa wskazuje, dominują nad recesywnymi allelami, nawet jeśli masz tylko jedną kopię. Należą do nich: brązowe oczy, kręcone włosy czy choroba Huntingtona. Allele recesywne stają się aktywne tylko wtedy, gdy występują dwie kopie. Przykładami alleli recesywnych są niebieskie oczy, proste włosy i mukowiscydoza.
Wróćmy do naszego przykładu z kolorem oczu. Allel brązowych oczu jest dominujący, więc ta osoba będzie miała brązowe oczy – pomimo tego, że ma również allel niebieskich oczu. Jednakże ta osoba będzie posiadaczem recesywnego allela niebieskich oczu i będzie mogła go przekazać swoim dzieciom. Jeśli jej partner również przekaże gen niebieskich oczu, ich dzieci będą miały niebieskie oczy.
Jak jest w przypadku guzka Darwina? Czy to cecha dominująca, czy recesywna?
Naukowiec Thordar Quelprud wraz z kolegami studiował obecność guzka Darwina wśród niemieckich rodzin. Odkrył, że w 52 rodzinach, gdzie żaden rodzic nie miał guzka Darwina, 45% dzieci go posiadało. Z kolei Beckman w podobnym badaniu odkrył, że 24% osób, których rodzice nie mieli guzka Darwina, osobiście go miało. Wyniki tych badań nie są spójne z autosomalnym dominującym schematem dziedziczenia, który wyjaśniliśmy przed chwilą.
Wcześniej wspomniany Quelprud przeprowadził dodatkowe badania na bliźniętach jednojajowych. Naukowiec znalazł 58 par, w których obie osoby miały guzek Darwina i 32 pary, gdzie żadne z nich go nie miało. Dodatkowo zbadał 26 par, w których jedna osoba miała guzek Darwina, a druga nie.
Co więcej, niektóre badania nie znalazły związku pomiędzy występowaniem guzka Darwina a płcią czy wiekiem. Inne badania go znajdowały. Na przykład naukowiec Vollmer z kolegami odkrył, że guzek Darwina częściej występuje u starszych mężczyzn. W związku z tym ciężko odpowiedzieć na pytanie, na ile guzek Darwina jest kwestią genów, a na ile wpływu środowiska.
Jego obecność nie jest więc prostą kwestią genów dominujących czy recesywnych. Badania na populacji ogólnej i rodzeństwach dowodzą, że obecność guzka Darwina to kwestia:
- genetycznych predyspozycji,
- wpływów środowiska podczas rozwoju.
Guzek Darwina - co oznacza?
Kryminolodzy twierdzili, że osoby z guzkiem Darwina mają większe skłonności do łamania prawa. Jednakże inni badacze nie znaleźli takiego związku. Czy istnieje? To pozostaje tematem do dalszych badań.
Niektórzy naukowcy sugerują, że ludzkie uszy są tak unikalne, że można je wykorzystywać np. do identyfikacji zwłok. Jeżeli kształt ucha jest oryginalny, jego odcisk można by wykorzystywać w przyszłości w sądach.
We współczesnym kinie, anomalie podobne do guzka Darwina występowały u wielu ważnych postaci. Spiczaste uszy Spocka w “Star Treku” mogły zostać zainspirowane przez ucho Stahla. Podobne anomalie zainspirowały elfie uszy w trylogii “Władcy Pierścieni”.
Guzek Darwina na jednym uchu
Może on występować na obu uszach lub tylko na jednym. Naukowcy Drapan i Than zbadali pod tym kątem Malezyjczyków. Spośród 498 osób, które miału guzek Darwina, 50% miało go na obu uszach, 26,5% tylko na prawym uchu, a 23,5% tylko na lewym. Badanie Singha i innych uczonych dowiodło podobnych wniosków. U 1/2 osób z guzkiem Darwina występuje on na obu uszach, a u 1/4 i 1/4 tylko na lewym lub na prawym.
Co więcej, liczne badania dowiodły, że nawet u osób, które mają guzek Darwina na obu uszach, nie są one identyczne. Asymetryczny wygląd uszu i samych guzków Darwina może dalej przyczyniać się do niezwykłości ludzkich uszu.
Guzek Darwina na uchu - operacja plastyczna
Żadne leczenie guzka Darwina nie jest wymagane, ponieważ nie jest to choroba czy wada genetyczna. Jednak niektórzy uważają go za problem estetyczny. Takie osoby mogą usunąć lub zmienić kształt guzka Darwina podczas operacji plastycznej.
Istnieją trzy główne powody, dla których niektórzy decydują się na operację:
- niezadowolenie z własnego wyglądu: niektórzy czują, że guzek Darwina zakłóca płynny kontur ucha, powodując asymetrię i nieregularny wygląd,
- kompleksy: dla osób zmartwionych własnym wyglądem, guzek Darwina może powodować dyskomfort i spadek pewności siebie w sytuacjach towarzyskich,
- osobiste preferencje: niektórzy preferują bardziej tradycyjny kształt ucha i przechodzą przez operację dla własnej satysfakcji.
Jest to oczywiście kwestia indywidualna. Niektórzy uważają jedną anomalię ucha za atrakcyjną i wartą pozostawienia, podczas gdy krytycznie oceniają inną. Zdarza się również duma z odmienności i chęć podkreślenia jej przez np. przekłucie guzka Darwina i podkreślenie go ozdobą uszu.
Dysmorfofobia
Warto pamiętać, że nadmiernie krytyczny obraz własnego wyglądu może oznaczać chorobę zwaną dysmorfofobią. Polega ona na tym, że chory jest bardzo skupiony na swoim wyglądzie, martwi się nawet najmniejszymi, niewidocznymi dla innych defektami skóry. Próbuje je usunąć podczas zabiegów kosmetycznych i operacji plastycznych. Dysmorfofobię można i warto leczyć. Dlaczego? Nadmierna ingerencja w urodę może prowadzić do powikłań zdrowotnych, problemów finansowych czy faktycznych defektów urody np. po dużej liczbie operacji plastycznych.
Podsumowanie
Wiesz już, gdzie jest guzek Darwina – na uchu w okolicach jego obrąbka. Czasem występuje tylko na jednym uchu lub na obu. Schemat jego dziedziczenia nie jest do końca znany, ale na pewno wykracza poza geny dominujące i recesywne. Potrafi występować tylko u jednego z bliźniąt jednojajowych albo u obojga. Kiedyś spełniał pewną funkcję, a teraz jest już tylko cechą atawistyczną. Nie oznacza to jednak, że masz się go wstydzić i korygować. Unikalny kształt uszu to kolejny sposób, w jaki się różnimy od siebie.
