Szum uszny zwany również tinnitus, jest medycznym określeniem dotyczącym występowania dźwięku w uszach podczas, gdy żaden zewnętrzy dźwięk nie jest obecny.
Pacjenci z tymi dolegliwościami zwykle opisują te dźwięki, jako “dzwonienie w uszach”, choć mogą one też być opisywane, jako syczenie, piszczenie, brzęczenie, ryk, a nawet ćwierkanie. Kluczową sprawą jest zrozumienie, że szumy uszne nie są zwykłą chorobą, czy wynikiem złego samopoczucia. Warto zwrócić uwagę, że każdy rodzaj szumów usznych jest inny, dlatego też tak trudno o właściwe rozwiązanie, które przyniesie ulgę.
Jedną z przyczyn szumów usznych może być uszkodzenie słuchu spowodowane głośnymi dźwiękami lub wpływ niekorzystnych czynników środowiskowych. Inne przyczyny to otępienie, urazy głowy, zapalenie ucha środkowego, infekcje, uszkodzenia nerwów słuchowych, a nawet niektóre leki. Szumy uszne mogą pojawić się również w wyniku stresu, napięcia emocjonalnego lub przyjmowania określonych substancji, takich jak kofeina, alkohol czy nikotyna.
W obrębie subiektywnego szumu w uszach istnieją dalsze podkategorie oparte na postrzeganej lokalizacji dźwięku i jego związku z bodźcami zewnętrznymi.
Prawdopodobieństwo pojawienia się szumów usznych wzrasta wraz z wiekiem.
Przyczyny szumów usznych to szereg schorzeń podstawowych, wśród najczęstszych wyróżnia się:
Zdiagnozowanie konkretnego rodzaju i przyczyny szumu w uszach często wymaga kompleksowej oceny przez pracownika służby zdrowia specjalizującego się w audiologii lub otolaryngologii. Może to obejmować dokładny wywiad medyczny, badania słuchu i fizykalne, badania słuchu oraz badania obrazowe (takie jak tomografia komputerowa lub rezonans magnetyczny) oraz badania krwi.
W pierwszej kolejności lekarz zbiera dokładny wywiad i wykonuje badanie otolaryngologiczne. Następnie przeprowadzane jest badanie audiologiczne. Diagnostyka audiologiczna obejmuje m.in. audiometrię tonalną progową i nadprogową, audiometrię słowną i impedancyjną, słuchowe potencjały wywołane z pnia mózgu (ABR). Lekarz zalecić może badanie nystagmograficzne (ENG i VNG), subiektywną ocenę głośności i natężenia szumów usznych oraz progu zagłuszania. Wykorzystać może kwestionariusze oceniające skutki szumów usznych, a jednym z bardziej znanych jest THI (Tinnitus Handicap Inventory).
Niekiedy w określeniu podłoża szumów usznych konieczne są dodatkowe badania. Lekarz może zlecić badania laboratoryjne (morfologia z rozmazem, poziom cholesterolu, trójglicerydów, glukozy). W przypadku osób z asymetrycznymi szumami i poziomem słyszenia lub innymi objawami neurologicznymi przeprowadza się rezonans magnetyczny. U osób z szumami pulsującymi, synchronicznymi z biciem serca zleca się badania tomografii komputerowej, rezonansu magnetycznego, ocenę naczyń szyjnych metodą USG Dopplera, angiografię.
Szumy uszne najczęściej i najdotkliwiej u większości pacjentów, są odczuwalne wieczorem przed zaśnięciem.
Często szumy uszne występują u pacjentów z niedosłuchem. W takim przypadku warto kupić aparaty słuchowe zaopatrzone w program terapii szumów usznych TRT (szum biały, różowy, modulowany, itd.)
Terapia TRT jest zalecana do stosowania codziennie przed zaśnięciem przez co najmniej 15 min, przez okres 6 miesięcy:
