PJM – co to jest? Skrót PJM oznacza Polski Język Migowy. Nie jest on migową wersją języka polskiego, tylko oddzielnym językiem używanym przez polską społeczność Głuchych. Głównym narzędziem komunikacji nie jest dźwięk, a mimika, gesty i wykorzystanie przestrzeni. Aby zrozumieć Polski Język Migowy (PJM) należy skupić wzrok na osobie migającej. Poznaj historię i alfabet PJM.
PJM - co to jest?
Polski Język Migowy powstał w 1817 roku, kiedy w Warszawie założono pierwszą szkołę dla niesłyszących. Jednak można się domyślać, że język ten ma o wiele dłuższą historię. W końcu Głusi zawsze istnieli i musieli się jakoś ze sobą porozumiewać. Odkąd więc dwóch Głuchych zaczęło ze sobą migać, można mówić o początkach języka migowego.
Od tamtego momentu PJM przeszedł wiele przemian. Obecnie za pomocą PJM można przekazać każdą informację. Język ten nie ma jednak dokładnego tłumaczenia na język polski. Dlatego między Głuchymi a słyszącymi może dochodzić do nieporozumień.
PJM - co to?
Nieporozumienia w Polskim Języku Migowym mogą wynikać z subtelnych zmian w mimice, kierunku patrzenia, gestów czy zastosowanych przerw w zdaniu. W końcu w PJM nie istnieje intonacja, znaki zapytania czy wykrzykniki. Weźmy na przykład takie zdanie:
- “Pogoda jest dzisiaj ładna! “ – to entuzjastyczne stwierdzenie faktu.
- “Pogoda jest dzisiaj ładna?” – to zadanie pytania.
- “Pogoda. (przerwa) Jest dzisiaj ładna?” – to zastanawianie się czy wręcz podważanie czyjejś opinii.
W każdym z tych przypadków to intonacja i przerwa decydują o sensie zdania. W PJM nie mamy takich pomocy, więc pozostaje nam mimika i gestykulacja.
PJM - co to za język? Co o nim wiemy?
Wiemy o nim zaskakująco mało. Istnieją w nim regionalizmy. W zależności od miejsca zamieszkania, Głusi Polacy i Polki porozumiewają się w trochę inny sposób, tak samo jak słyszący.
Jednak przez wiele lat świat słyszących nie chciał nic wiedzieć o PJM. Głuchym dzieciom, które chciały migać, zawiązywano ręce i zmuszano ich do mówienia. Jednak mowa jest dla Głuchych bardzo trudna i nienaturalna – jak nauka języka obcego. Naturalnym językiem dla Głuchych jest Polski Język Migowy.
Na szczęście to się zmieniło, chociaż dalej PJM jest używany głównie przez osoby Głuche. Niewiele słyszących chce się go uczyć, a dla chętnych istnieje mało materiałów. Pracują jednak już nad tym naukowcy – doktor Iwona Grzesiak i profesor Marek Świdziński. Praca ta jest potrzebna, bo nie istnieje ujednolicona wersja PJM.
Czy PJM to jedyny język migowy, obowiązujący na całym świecie?
Nie. To mit. Istnieje wiele języków migowych, tak samo jak jest wiele języków mówionych. W ramach danego kraju może istnieć wiele języków migowych czy regionalizmów. Dlatego to, że znasz PJM niekoniecznie oznacza, że dogadasz się z kimś zza granicy, kto miga. Jednak i tak będzie Wam łatwiej niż przy języku mówionym, ponieważ miganie polega głównie na gestach, pokazujących czynności. A czynności na całym świecie wykonuje się w podobny sposób.
Czy istnieje jeden język migowy?
Języków migowych jest mnóstwo – Niemiecki Język Migowy, Hiszpański Język Migowy, Amerykański Język Migowy itd. Jednak stworzono również międzynarodowy język migowy (odpowiednik mówionego języka esperanto) – International Signs. Dzięki niemu osoby niesłyszące z całego świata mogą się porozumieć w jednym języku.
Czy wiesz, że osoby słyszące też migają?
Osoby słyszące również używają PJM, nie zdając sobie nawet z tego sprawy. Gest oznaczający picie alkoholu czy pocieranie banknotów są znane wszystkim słyszącym. Podobne znaczenie mają w języku migowym.
Ile osób używa PJM?
Obecnie Polskiego Języka Migowego używa ponad 50 tysięcy osób. PJM w znaczący sposób różni się od języka polskiego. Dopiero od 2011 roku, kiedy to wprowadzono “Ustawę o języku migowym i innych środkach komunikowania się”, PJM został uznany za pełnoprawny język. Dzięki temu osoby Głuche mają prawo wymagać obsługi w urzędach czy miejscach publicznych za pomocą Polskiego Języka Migowego.
PJM a SJM
SJM oznacza System Językowo-Migowy. Ten język jest oparty na języku polskim, jego gramatyce i strukturze. Najczęściej stosuje się go do jednoczesnego mówienia i migania. Używają go więc osoby słyszące. Jednak kiedyś w szkołach osoby niesłyszące były uczone SJM.
PJM alfabet
PJM alfabet – jak pokazać literę “a”
Aby pokazać literę “a”, ugnij jedną rękę pod kątem prostym (pięścią do góry) i zaciśnij pięść. Palce skieruj w stronę rozmówcy.
PJM alfabet – jak pokazać literę “ą”
Zrób taki sam gest jak do litery “a”, a potem zakręć ogonek w powietrzu (zrób półokrąg w dół).
PJM alfabet – jak pokazać literę “b”
Pokaż otwartą dłoń, z kciukiem odstającym od reszty. Palec mały, serdeczny, środkowy i wskazujący powinny być razem.
PJM alfabet – jak pokazać literę “c”
Zacznij od gestu jak do litery “b”, ale zegnij palec mały, serdeczny i środkowy. Kciuk i palec wskazujący powinny być wyprostowane. Następnie zegnij palec wskazujący i kciuk w bok tak, jakbyś chciał pokazać literę “c”.
PJM alfabet – jak pokazać literę “ć”
Zrób gest jak do litery “c”, a następnie przesuń dłoń w dół.
PJM alfabet – jak pokazać literę “cz”
Zegnij zupełnie palec mały i serdeczny. Z pozostałych palców zrób “szpony” i skieruj je w stronę rozmówcy.
PJM alfabet – jak pokazać literę “d”
Zegnij wszystkie palce poza wskazującym. Ten palec skieruj w górę i zakręć nim “młynka” w powietrzu.
PJM alfabet – jak pokazać literę “e”
Złóż wszystkie palce – kciuk daj poziomo i połóż na nim pozostałe palce.
PJM alfabet – jak pokazać literę “ę”
Podobnie jak przy “ą” – zrób gest jak do litery “e”, a następnie zakręć dłonią półokrąg w dół.
PJM alfabet – jak pokazać literę “f”
Kciuk i palec wskazujący niech będą złączone (kciuk w Twoją stronę). Skieruj je poziomo w swoją stronę, reszta palców do góry.
PJM alfabet – jak pokazać literę “g”
Pstryknij środkowym palcem i kciukiem w stronę rozmówcy.
PJM alfabet – jak pokazać literę “h”
Pokaż dłońmi “króliczka” albo “znak wiktorii” (środkowy i wskazujący palec w górę, reszta zgięta). Zagnij palec środkowy i wskazujący jakbyś robił “szpony” i skieruj całą dłoń w dół.
PJM alfabet – jak pokazać literę “ch”
Zrób szpony z kciuka, palca wskazującego i środkowego (pozostałe palce zgięte), po czym skieruj dłoń w dół.
PJM alfabet – jak pokazać literę “i”
Wyprostuj mały palec i skieruj go w górę. Pozostałe palce pozostaw zgięte.
PJM alfabet – jak pokazać literę “j”
Ułóż dłoń jak do “i”, a następnie narysuj “j” dłonią w powietrzu.
PJM alfabet – jak pokazać literę “k”
Wyprostuj kciuk, palec wskazujący i środkowy (pozostałe palce zgięte) a następnie “wystrzel” nimi jak z pistoletu w stronę rozmówcy.
PJM alfabet – jak pokazać literę “l”
Wyprostuj kciuk i palec wskazujący prostopadle do siebie (kciuk poziomo, palec wskazujący pionowo).
PJM alfabet – jak pokazać literę “ł”
Wyprostuj kciuk i palec wskazujący prostopadle do siebie (kciuk poziomo, palec wskazujący pionowo) i przesuń dłoń na zewnątrz poziomo (jeśli jesteś praworęczny, to w prawo, jeśli leworęczny, to w lewo).
PJM alfabet – jak pokazać literę “m”
Pokaż zewnętrzną stronę dłoni przodem do rozmówcy – kciuk do góry, pozostałe palce poziomo.
PJM alfabet – jak pokazać literę “n”
Ustaw dłoń jak do “m”, ale zegnij palec mały i serdeczny.
PJM alfabet – jak pokazać literę “ń”
Ustaw dłoń jak do “n”, a następnie skieruj całą dłoń w dół.
PJM alfabet – jak pokazać literę “o”
Połącz palec wskazujący i kciuk, jakbyś robił literę “o”. Reszta palców lekko zgięte.
PJM alfabet – jak pokazać literę “ó”
Ułóż dłoń jak do “ó”, a następnie przesuń ją w dół.
PJM alfabet – jak pokazać literę “p”
Połącz palec wskazujący i kciuk (jak kaczka kłapiąca dziobem). Reszta palców zgięta.
PJM alfabet – jak pokazać literę “r”
Pokazujesz “króliczka” (palec wskazujący i środkowy tworzą literę “v”), ale łączysz te palce (jak niektórzy podczas kłamania).
PJM alfabet – jak pokazać literę “rz”
Układasz dłoń jak do litery “r”, po czym rysujesz nią “z” w powietrzu.
PJM alfabet – jak pokazać literę “s”
Układasz palce jak do “o”, ale palec wskazujący stawiasz w połowie kciuka.
PJM alfabet – jak pokazać literę “ś”
Układasz palce jak do “s”, po czym przesuwasz całą dłoń w dół.
PJM alfabet – jak pokazać literę “sz”
Wyprostuj dłoń na płasko, wierzchem w swoją stronę (bokiem do rozmówcy), po czym przesuń ją bliżej siebie.
PJM alfabet – jak pokazać literę “t”
Kciuk i palec wskazujący niech będą złączone (palcem wskazującym w Twoją stronę). Palec wskazujący skieruj poziomo w swoją stronę, reszta palców do góry.
Pozostałe litery znajdziesz na stronie https://www.youtube.com/watch?v=nTHYuPaSMRo
PJM - co to znaczy?
Poznałeś już odpowiedź na to pytanie. Mogłeś dowiedzieć się więcej o historii Polskiego Języka Migowego. Przeczytałeś, jak pokazać alfabet PJM. Mnóstwo innych informacji o zdrowiu uszu znajdziesz na blogu Marmed.
